Biết đương đầu cái mới thì sẽ kích thích cái mới

Ngay sau khi giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội 2008 được công bố nhà báo Hằng Nga đã phỏng vấn tôi cho tờ Nhà báo và công luận. Bài phỏng vấn đã được đăng báo ngày 26/9/2008. Dưới đây là đoạn tôi trả lời về thơ Trần Dần.



 

+ Giải thưởng của Hội nhà văn Hà Nội vài năm trở lại đây đã tạo được uy tín khi chịu khó tìm tòi và mạnh bạo trao cho một số tác phẩm ấn tượng. Năm nay tiếp tục cuộc chọn và đánh giá ấn tượng này với  giải thành tựu trọn đời cho nhà thơ Trần Dần. Cũng vừa mới đây thôi tập thơ Trần Dần đã tạo sự kiện tại ngày thơ Việt Nam. Anh có thể nói kỹ hơn những thành tựu của ông khiến Hội nhà văn HN lại quyết định trao giải thưởng lớn như thế?


PXN
. Thơ Trần Dần nổi bật ở tính cách tân sáng tạo. Ông là người làm mới thơ một cách quyết liệt táo bạo. Tôi có thể nói là Trần Dần đã đối mới thơ Việt theo đúng như tinh thần nhà thơ lớn của Pháp mở đường cho thơ hiện đại thế giới là Charles Beaudelaire đã nói hơn một thế kỷ trước: "Phải tuyệt đối hiện đại". Ông đã âm thầm sống chết vì thơ trên từng con chữ. Ông đã "làm sạch" chữ khỏi những tạp chất khỏi ngay cả những nguyên nghĩa của nó để cấp cho nó một đời sống khác mới mẻ lạ lẫm trong những thi cảnh do chính ông tạo ra. Vì thế đọc thơ Trần Dần ngay từ đầu người đọc đã bị "dội" bị "sốc" đó là những cơn choáng thẩm mỹ vì họ bị đặt vào một từ trường thơ khác với từ trường họ từng quen quen đến nhàm chán. Tập Trần Dần -Thơ ra nhân kỷ niệm mười năm mất của ông có thể coi như một tổng thành bước đầu của cả đời thơ ông đọc nó sẽ cảm nhận được khá đầy đủ hành trình chữ-thơ của ông. Hội Nhà văn Hà Nội quyết định trao tặng giải thưởng thành tựu trọn đời về thơ cho Trần Dần là vì thế.


+ Trần Dần nhà thơ cách tân số 1 hay "Tập
Trần Dần - Thơ đã hé lộ một phần tầm vóc đồ sộ của nhà cách tân của thơ Việt Nam thế kỷ 20". Anh nghĩ gì về nhận xét này?Anh có đồng ‎ hay thấy cần bổ sung thêm gì?


PXN
. Hai nhận định trên đều đúng. Nếu có nói thêm tôi xin nói: Trần Dần - người thơ làm chữ cực đoan nhất Việt Nam. Chữ "cực đoan" tôi dùng đây xin hiểu theo tinh thần câu nói này của văn hào F. Dostoevsky: "Suốt đời tôi chỉ làm mỗi một việc là đẩy tới tận cùng cái mà quý vị chỉ làm một nửa chỉ dừng lại giữa chừng".


+ Theo anh tại sao phải sau rất nhiều năm thơ Trần Dần mới có vị trí và được đánh giá cao như hiện nay?


PXN
. Ai có tìm hiểu đời sống văn học Việt Nam hơn nửa thế kỷ qua thì sẽ biết câu trả lời cho câu hỏi của chị. Bởi vì Trần Dần bị lâm nạn văn chương bị buộc phải tắt tiếng ba chục năm bị đẩy vào bóng tối trước khi lại được ra sáng và tỏa sáng bằng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật 2006. Đó là nguyên nhân chính trị xã hội. Nhưng còn có nguyên nhân văn học. Bởi vì thơ Trần Dần đưa đến cái mới không dễ đón nhận vồ vập. Nhưng chính cái mới đó làm nên Trần Dần làm nên địa vị của ông trong nền thơ Việt hiện đại. Tôi phải nói điều này và khẳng định lại lần nữa: Trần Dần lớn là ở thơ ông vinh quang của ông là từ thơ chứ không phải là ở là từ hoạn nạn ông đã phải gánh chịu. Hoạn nạn chỉ càng chứng tỏ ông hơn mà thôi!


+ Và với bạn đọc trẻ bạn đọc hôm nay theo anh thơ Trần Dần có khó đọc?


PXN. Tất nhiên là vẫn khó đọc. Cái mới nào lúc đầu cũng gây khó chịu bất bình nhất là trên phương diện mỹ cảm. Nhưng nếu biết đương đầu với cái mới thì sẽ kích thích cái mới. Tôi có niềm tin là nếu các nhà thơ trẻ hiện nay chịu khó đọc thơ Trần Dần họ sẽ có khoái cảm và nhận được sự thách thức từ ông để tiếp tục đi con đường đổi mới thơ Việt như ông và khác ông.

Keys

say give say give auto insurance quotes lead bail carinsurance zero deductible citizen organizations car insurance online rates into any auto insurance quotes anyone elses property damage auto insurance quotes great coverage more cheap car insurance determine some people online car insurance quotes health

Jayan

Of the panoply of we

Of the panoply of website I've pored over this has the most vecrtiay.

Matilda

Apcepriation for thi

Apcepriation for this information is over 9000-thank you!

batinh

thư

Ý kiến thật dễ hiểu và dễ chấp nhận về thơ và sự nghiệp văn chương của Cụ Trần Dần.
Cẩm ơn anh Xuân Nguyên đã cho biết nội dung trả lời phỏng vấn của Anh với nhà báo Hằng Nga

Trương Duy Nhất

Thay cái ảnh đại diện đi. Ảnh cũ trông Phạm Xuân Nguyên hơn. Hôm trước lỡ hẹn không ra được. Thôi dịp khác vậy. Chúc anh khoẻ!