Như một lý do

By phạm xuân nguyên

1. Hè 2002 tôi ở Paris. Tranh thủ dịp may ở kinh thành Ánh Sáng tôi đi thăm nhiều di tích thắng cảnh và cố nhiên các viện bảo tàng là nơi tôi lui tới nhiều nhất. Một sáng đẹp trời tôi đến bảo tàng Picasso (5 rue Thorigny). Lững thững một mình tôi ngắm nhìn tác phẩm của bậc danh họa qua các thời kỳ Xanh Hồng Lập Thể Cổ Điển xem từ Những Cô Gái Avignon qua Gernica đến Chim Câu Hòa Bình. Tôi đã đứng sững trước một sáng tạo giản đơn nhưng đó là cái giản đơn của một đầu óc sáng tạo lớn. Một chiếc ghi-đông xe đạp với cả cổ phuốc (fourche) được treo lên một cái đinh trên tường. Một cái yên xe được ngoắc vào cổ phuốc ấy. Thế là thành cái đầu con bò tót với cặp sừng vểnh lên. Ân tượng này gợi tôi nhớ lại một ý của Goethe: thiên tài không phải là không học ai nhưng là người không ai học được.

More...

Hoa lá về trời

By phạm xuân nguyên

Tuổi thơ tôi ở vùng tuyến lửa khu Bốn những năm chống Mỹ đi qua tiếng máy bay gầm rú tiếng bom rơi đạn nổ và những trang sách học trò trong đó có những vần thơ thiếu nhi của nhà thơ Phạm Hổ. Cùng với Võ Quảng Phạm Hổ là người đã gieo vào tâm hồn bé thơ của tôi những rung động cảm xúc của tuổi mới lớn biết nhìn đất trời bao la mà gần gũi biết nhìn những vật gần gũi quanh mình mà rộng dài ra những chuyện thế gian cuộc đời.

More...

Chiến tranh nhìn từ Bức Tường Việt Nam

By phạm xuân nguyên

           1. Richard A. Luttrell cựu binh Mỹ năm 1989 đến thăm Bức Tường Việt Nam ở Washington D.C về đã viết một bức thư cho một người lính Việt Nam đã bị mình bắn chết trong cuộc chiến.

More...

Du ký như một thể tài

By phạm xuân nguyên

(Nhân đọc “Du ký Việt Nam” tuyển tập các bài trên tạp chí Nam Phong Nguyễn Hữu Sơn biên soạn và giới thiệu Nxb Trẻ 2007)

More...

Truyện ngắn Dương Nghiễm Mậu

By phạm xuân nguyên

Văn chương dân tộc Việt Nam thế kỷ XX do nhiều hoàn cảnh lịch sử và lý do khác nhau đã không thuần nhất và thống nhất. Có một thực tế đã trở thành lịch sử là trong giai đoạn 1954 - 1975 đất nước bị chia thành hai miền lãnh thổ với hai thể chế khác nhau và dưới hai thể chế trên hai miền lãnh thổ ấy đã tồn tại hai nền văn chương khác biệt về ý nghĩa chính trị. Nhưng ở những tác giả và tác phẩm tiêu biểu ở bên này hay bên kia đó đều là văn chương đúng nghĩa tức là có giá trị nhân bản nhân văn đối với con người.

More...

Ai tìm thấy lá diêu bông

By phạm xuân nguyên

Chuyện này diễn ra vào đầu thập niên 1990. Nhà thơ Thanh Thảo mỗi lần từ Quảng Ngãi ra Hà Nội đều ở lại nhà của người bạn thân là dịch giả Nguyễn Trung Đức. Anh Đức làm việc ở Viện Văn Học là trưởng ban văn học thế giới một người cần mẫn dịch các tác phẩm văn học Mỹ Latin chủ yếu là của nhà văn Columbia giải thưởng Nobel 1982 Gabriel García Marquez. Anh tính hiền lành lặng lẽ không bia rượu nhưng rất chịu được Thanh Thảo nhà thơ thích nói thích uống và luôn có đông bạn bè ăn to nói lớn cụng ly ồn ã. Và Thanh Thảo cũng rất “kết” Nguyễn Trung Đức về sự đồng điệu tâm hồn qua những trang sách dịch.

More...

Ông Đang (1913 - 2007)

By phạm xuân nguyên

Mỗi số phận chứa một phần lịch sử

(E. Evtushenko)

More...

Ông Thi (1924 - 2002)

By phạm xuân nguyên

Về chính trị ông được chữ nhất: Đại biểu quốc hội trẻ nhất (22 tuổi khóa I năm 1946); Tổng thư ký Hội Nhà văn lâu nhất (1958 – 1989).

More...

Người đã "rũ áo mù sa" (Bùi Giáng 1926 - 1998)

By phạm xuân nguyên

            Tôi được tin nhà thơ Bùi Giáng mất từ một người bạn ở thành phố Hồ Chí Minh báo ra. Ông mất tại nhà thương Chợ Rẫy ngày 7.10.1998. Cái tin buồn làm tôi ngơ ngẩn dầu tôi chưa một lần gặp ông trong đời chỉ đọc thơ ông thôi.

More...

Một người ấy (Trương Tửu 1913 - 1999)

By phạm xuân nguyên

            Người ấy được biết đến trong bài thơ "viết rồi hãy còn say" của Nguyễn Vỹ vào đầu thập niên ba mươi thế kỷ hai mươi. Người ấy và bạn từng mong có phen múa bút vung gươm "cho người làm ruộng kẻ làm công đều được an vui hớn hở lòng". Người ấy và bạn từng ôm ấp chí lớn "quét sạch quân thù trên đất nước"

More...