Chuyển động đến cái tuyệt đối hay nâng cốc mừng năm mới 2000

By phạm xuân nguyên



Stefan Tsanev là nhà thơ Bungary bước vào văn học cuối những năm 50 bằng những bài thơ mang tính chính luận sắc sảo. Nhà thơ Nga Evgeni Evtushenko gọi S. Tsanev là "nhà lãng mạn hoài nghi" và đánh giá: "Đây là nhà thơ của toàn nhân loại ông yêu mến con người và khinh ghét tất cả những kẻ không cho mọi người được sống đúng là người. Là nhà hoài nghi - điều đó bây giờ thậm chí là tầm thường. Là nhà lãng mạn hoài nghi - đó là một thái độ anh hùng". Bài thơ này S. Tsanev viết vào năm 1962 khi ông mới ngoài ba mươi tuổi. Thế kỷ 21 đã bước sang năm thứ chín. Đọc bài thơ này để hy vọng cho con người mãi mãi là tốt lành.

More...

Bóng đá - không chỉ là bóng đá (P. Lanschikov - nhà văn Nga)

By phạm xuân nguyên

Năm 1970 ông Joseph Blatter (hồi đó còn là Tổng thư ký FIFA) khi trả lời câu hỏi của một phóng viên xô viết đã nói: "Bóng đá - đó không đơn giản là một môn thể thao một trò chơi hấp dẫn mà là một hiện tượng rực rỡ của văn hóa thế kỷ XX".

          Tôi hoàn toàn tán thành quan điểm này của ông Joseph Blatter bởi vì bóng đá - đó thật sự là một trong những hiện tượng nổi bật nhất của văn hóa hiện đại nhưng không phải là "văn hóa đại chúng" nhằm đến người tiêu dùng hàng loạt mà là văn hóa dân tộc bởi vì nó được hàng triệu người không chỉ tiêu dùng mà còn sáng tạo ra. Bóng đá - đó có lẽ là loại hình văn hóa duy nhất ở thế kỷ XX còn giữ được tính chất sử thi tức là tính chất sáng tạo toàn dân. Và mặc dù bóng đá ở mức độ cao đang được "điều chỉnh" bởi các chuyên gia chuyên nghiệp nhưng trong chính sự sáng tạo tức là trong chính trò chơi nó vẫn luôn bất ngờ không đoán trước được giống như mọi loại sáng tạo khác.

More...

Vì sao Chúa tạo ra Eve (Hal Sirowitz)

By phạm xuân nguyên


More...

"Ho Chi Minh a life"

By phạm xuân nguyên

Đầu thế kỷ XXI  tại Mỹ có một cuốn sách nhan đề Hồ Chí Minh cuộc đời được xuất bản. Đó là một cuốn tiểu sử dày 704 trang được giới Việt Nam học và người đọc khen ngợi đánh giá cao. Tác giả là William J. Duiker một học giả hàng đầu về cuộc đời Hồ Chí Minh. Ông đã dành gần ba chục năm để nghiên cứu viết cuốn sách này trong đó có mấy chuyến sang Việt Nam tìm tài liệu và hỏi chuyện một số người Việt Nam còn sống biết rõ ông Hồ. Duiker từng là sĩ quan nước ngoài làm việc tại Đại sứ quán Mỹ ở Sài Gòn thời chiến tranh. Năm 1977 ông thôi dạy tại Khoa Lịch Sử ở Penn State . Hiện ông sống tại Southern Shores North Carolina . Dưới đây là bài viết của Fredrik Logewall về công trình nghiên cứu này.

More...

Sự vĩ đại (Mustafa al-Manfaluti)

By phạm xuân nguyên

Khi tôi thấy ý kiến mọi người trong việc đánh giá một nhà văn hay một nhà khoa học một quan đại thần danh tiếng hay một nhà hùng biện và chính luận xuất chúng khác xa nhau và sự khác nhau này lớn đến mức một số say sưa đề cao thần tượng đến tận mây xanh còn một số khác coi đó là quỷ sứ thì tôi biết rõ trước mắt tôi là một con người vĩ đại.



More...

Trí thức - bộ phận độc lập về trí tuệ của xã hội (D. S. Likhachev)

By phạm xuân nguyên

Dimitri Sergeevich Likhachev (1906-1999) viện sĩ Viện hàn lâm khoa học Nga nhà ngữ văn học xuất sắc nhà bác học nhân văn lớn của nước Nga thế kỷ XX. Cả cuộc đời và sự nghiệp khoa học của mình ông luôn đấu tranh để giữ gìn và phát triển các giá trị văn hóa giá trị tinh thần của con người cho con người vì con người. Tầm ảnh hưởng về văn hóa của D. S. Likhachev ngày càng lan tỏa sâu rộng ở Nga và trên thế giới. Bài viết này là trích đoạn phát biểu của ông tại một cuộc tranh luận khoa học về số phận của trí thức Nga (23/5/1996).



More...

Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn năm 1949

By phạm xuân nguyên

Năm 2002 trong một chuyến sang làm việc tại Tokyo (Nhật Bản) tôi được một người bạn cho xem một tư liệu bằng tiếng Nga về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Theo người bạn cho biết thì tư liệu này nằm trong số các tư liệu của một cơ quan truyền thông Nhật Bản mua về từ Moskva khi thực hiện một chương trình về Hồ Chí Minh. Đọc trong văn bản thì đây là bài phỏng vấn của Hồ Chủ tịch dành cho hãng thông tấn Indonesia Antar thời kỳ kháng chiến chống Pháp trong đó có đoạn nói về Trung Quốc và đoạn trả lời một nhà báo Mỹ. Bản tiếng Nga ghi rõ dịch từ tiếng Anh và người dịch có ký tên là là T. Mkhitaryan. Trên đầu văn bản này có ghi chữ "Mật" chắc là lưu hồ sơ của Quốc tế Cộng sản và thời gian lưu hồ sơ là tháng 10/1949. Tuy nhiên cuối bản tiếng Nga lại có dòng chữ Viet Nam News Servis và "Pakistan Time" 20/7/1949 (cả hai đều theo mẫu tự Nga). Có thể phỏng đoán bài phỏng vấn này của hãng Antar đã được tờ "Pakistan Time" đăng tải và Hãng Viet Nam News Servis phát đi. Tôi đã tra "Hồ Chí Minh toàn tập" nhưng không thấy có tư liệu này.

Dưới đây là toàn văn bài phỏng vấn do tôi dịch từ tiếng Nga theo tư liệu nói trên.


More...

Thơ thị giác (Mario Klarer)

By phạm xuân nguyên

Trong hành trình sáng tạo cách tân thơ của mình Trần Dần đã đi tới thơ thị giác. Ông đi tới bằng trực giác và cảm quan làm chữ làm thơ của mình ở một hoàn cảnh bị cách biệt với thế giới thơ ca bên ngoài trong một vùng trống thẩm mỹ của thơ Việt Nam đương thời. Trên thế giới thơ thị giác đã được làm từ lâu trong nỗ lực của các nhà thơ muốn kết hợp thơ và họa để thơ không chỉ đọc lên thành tiếng mà còn nhìn thấy bằng hình. Các nhà thơ Pháp nổi tiếng như Guillaume Apollinaire Blaise Cendrars đều có thơ thị giác. Để đọc thơ cách tân của Trần Dần và rộng ra là cảm nhận và đánh giá mọi sự cách tân văn chương nghệ thuật  cần biết thông tin và có tri thức. Bài dịch này là một sự giới thiệu đơn giản về thơ thị giác.



More...

Văn học viết về chiến tranh Việt Nam ở Mỹ (Susan Farrell)

By phạm xuân nguyên

"Các truyện về chiến tranh thực chất không phải bao giờ cũng viết về chiến tranh. Chúng không viết về bom đạn và mưu mô quân sự. Chúng không  viết về chiến thuật chúng không viết về các hố cá nhân và lều trại. Truyện chiến tranh giống như bất kỳ truyện hay nào rốt cuộc là viết về trái tim con người." (Tim O Brien)

More...

Thơ E. Evtushenko

By phạm xuân nguyên

Thơ ông phong phú đa dạng và phức tạp như tính cách và cuộc đời ông. Ở Việt Nam thơ ông đã đến qua bản dịch của Bằng Việt ở sách "Evtushenko. Lọ Lem" nxb Tác Phẩm Mới 1982. Ở đây là một số bài thơ ông tôi chọn dịch có cả thế sự và tình yêu cả thơ trữ tình cá nhân và trữ tình công dân. Evtushenko là người thế nào? Sau những điều ông thú nhận sau những điều người khác viết về ông hãy đọc thơ ông. Nếu quả thực "thơ là lý lịch là mạng sống đời tôi" như nhà thơ Việt Nam Phùng Quán đã nói.

More...