Tôi sợ nhất là cái "văn hóa" phi văn hóa phản văn hóa

By phạm xuân nguyên

 

Tôi nghĩ ông là người Nghệ không ai cãi được ít nhất về lí lịch cha Nghệ An mẹ Hà Tĩnh lại sinh ra và lớn lên đến độ tuổi biết nói biết nghĩ ở chính trên đất Nghệ. Bây giờ đã ở Hà Nội mấy chục năm nhưng ông vẫn nói giọng Nghệ đặc sệt. Tôi trọng ông lắm về điều này.

More...

Trả lời phỏng vấn talawas

By phạm xuân nguyên

 

talawas - Ngày 03/11/2010 sắp tới talawas sẽ tròn 9 tuổi và xin nói lời chia tay độc giả. Chúng tôi sẽ nhìn lại chặng đường 9 năm qua và trình bày nguyên nhân kết thúc hoạt động. Nhân dịp này chúng tôi cũng mời các cộng tác viên tham gia trả lời 3 câu hỏi của talawas sau đây:

1. Theo anh 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ anh sẽ làm gì?

3. Hình dung của anh về Việt Nam năm 2010 2020 và 2030.

More...

Tưởng nhớ nhà thơ Hoàng Cầm

By phạm xuân nguyên



Tôi được tin nhà thơ Hoàng Cầm mất khi tang lễ ông đã cử hành. Đó là khi tôi đang trên tàu HQ 936 cùng đoàn đại biểu thành phố Hà Nội đi thăm quần đảo Trường Sa. Mười ngày lênh đênh trên biển cả ti vi không internet không điện thoại khi có khi không nên lúc nhận được tin này qua một cuộc gọi ngẫu nhiên tôi bất ngờ và xúc động. Thế là nhà thơ xứ Kinh Bắc tài hoa và đa tình đã trở về đất mẹ đã hóa thành con sông Đuống chảy mãi trong thơ Việt. Thắp nén hương muộn tưởng nhớ ông tôi đưa lên đây bài thơ ông viết dịp giỗ lần thứ 53 nhà văn Vũ Trọng Phụng. Ông đã chép tay bài thơ này và đọc trước bàn thờ nhà văn họ Vũ tại làng Mọc (Hà Nội) rồi ký tặng các bạn văn có mặt hôm đó trên những bản photocopy. Tôi cũng xin đưa lại bài thơ của nhà thơ Phùng Quán viết tặng nhà thơ Hoàng Cầm trong phút ông "ngã lòng" mà bây giờ đọc lại ta thấy tỏ rõ được nỗi lòng tiếc nhớ cả hai nhà thơ cùng một thời hoạn nạn.

More...

Thưa Ban tổ chức hội nghị tôi chưa mấy lạc quan

By phạm xuân nguyên

 

Hội nghị quốc tế giới thiệu văn học Việt Nam do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội trong các ngày 5 - 10/1/2010. Sau khi hội nghị kết thúc Tuần Việt Nam (TVN) của Vietnam Net đã phỏng vấn tôi. Bài đưa lên mạng ngày 12/1/2010 tôi chưa kịp đọc. Vào trang viet-studies.info thấy có link bài "Thưa ban tổ chức hội nghị tôi chưa mấy lạc quan" là bài phỏng vấn tôi ở TVN nhưng kích chuột vào thì lại thấy báo là không tìm thấy trang. Tôi quay về tìm lại trên TVN cũng chẳng thấy bài đâu.  Nhưng trên trang trannhuong.com đã có bài nói lại tôi nhân bài phỏng vấn này. Như vậy là bài tôi trả lời phỏng vấn TVN đã được đưa lên mạng và đã bị đưa xuống không hiểu vì lý do gì. May còn có một số trang mạng đã lấy về nên tôi đã được đọc bài phỏng vấn tôi và xin đưa lại đây.

More...

Cần có giải thưởng dịch văn học Việt Nam

By phạm xuân nguyên

 

Trước thềm Hội nghị quốc tế dịch thuật và quảng bá văn học Việt Nam 2010 dịch giả Ngân Xuyên (bút danh dịch của nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên) khẳng định với VietNamNet là "tôi ủng hộ hội nghị nhưng phải làm thực chất để có kết quả".

More...

Văn chương không đo bằng vùng miền

By phạm xuân nguyên

Qua hơn nửa năm (từ 1/8/2008) tỉnh Hà Tây được "ghép" vào Hà Nội nhưng Chi hội văn học Hà Tây vẫn chưa sáp nhập xong với Hội nhà văn Hà Nội. Quanh câu chuyện này xuất hiện nhiều dư luận mà nổi lên là "Hội nhà văn Hà Nội coi khinh nhà văn Hà Tây" (?!). Tiền Phong cuối tuần đã trao đổi với nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên - Phó chủ tịch Hội nhà văn Hà Nội xung quanh vấn đề này.

More...

Giá trị ở đâu cũng là giá trị

By phạm xuân nguyên

Thưa anh Phạm Xuân Nguyên. Khi vào nghề phê bình anh biết gì về LLPB  văn học của nền văn học ở nửa bên kia của đất nước? Giá trị của nó đối với cá nhân anh?

 

Sau 1975 tôi biết đến mảng lý luận phê bình văn học của chế độ Việt Nam cộng hòa khá sớm. Đó là vào những năm 1979 - 1982 khi tôi đang là lính đóng quân tại Sài Gòn. Tranh thủ những lúc rảnh rỗi được xả trại tôi hay lân la các hàng sách cũ và loại sách được tôi quan tâm trước nhất lại không phải là sách sáng tác mà là sách LLPB và biên khảo dịch thuật. Khi ấy và mãi đến sau này ở đó tôi đã được "gặp" các tác giả như Thanh Lãng (Bảng lược đồ văn học Việt Nam) Nguyễn Văn Trung (Nhận định Lược khảo văn học Ca tụng thân xác Ngôn ngữ và thân xác Chủ đích Nam Phong Trường hợp Phạm Quỳnh)  Bùi Giáng (Mùa thu thi ca Luận đề về Tản Đà) Võ Phiến (Chúng ta qua cách viết) Nguyên Sa (Quan điểm văn học và triết học Một bông hồng cho văn nghệ) Tạ Tỵ (Mười khuôn mặt văn nghệ) Phạm Công Thiện (Ý thức mới trong văn nghệ và triết học Im lặng hố thẳm Hố thẳm của tư tưởng) Nguyễn Hữu Hiệu (Con đường sáng tạo) nhóm Sáng Tạo (Thảo luận)...

More...

Văn học Việt Nam 2008

By phạm xuân nguyên

Đây là bài tôi trả lời tạp chí Sông Lam (Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Nghệ An) số xuân Kỷ Sửu 2009. Việc nhìn lại tình hình văn học qua một năm là việc thường làm của tôi với tư cách một người làm nghiên cứu phê bình văn học Việt Nam hiện đại. Bài in ra từ tết đến nay chưa thấy phản hồi gì. Sáng nay (5/3/2009) tôi đến cơ quan (Viện Văn học) thì được hay tin trong cuộc họp của Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật trung ương (diễn ra từ hôm qua 4/3/2009) bài phỏng vấn này của tôi trên tạp chí Sông Lam đã được photocopy ra để nhắc nhở phê bình. Tôi lại được cho hay ông Viện trưởng Viện Văn học (một thành viên của Hội đồng) đã phát biểu ngay tại chỗ đó là ý kiến riêng của PXN chứ không phải nhân danh Viện nên ông sẽ không đánh giá nhận xét gì. (Ông "sếp" của tôi trong việc này rất được. Cũng tại một phiên họp của Hội đồng này năm ngoái khi nghe một tướng công an nhắc tên tôi và một người nữa ở cơ quan như là đối tượng cần chú ý ông đã bày tỏ ngay chính kiến bảo vệ cán bộ của mình). Tôi chẳng biết bài phỏng vấn của tôi có gì nghiêm trọng mà "được" soi xét ở cấp như vậy. Thôi thì đưa lên mạng cho mọi người đọc và tùy mọi người xem xét.

More...

Biết đương đầu cái mới thì sẽ kích thích cái mới

By phạm xuân nguyên

Ngay sau khi giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội 2008 được công bố nhà báo Hằng Nga đã phỏng vấn tôi cho tờ Nhà báo và công luận. Bài phỏng vấn đã được đăng báo ngày 26/9/2008. Dưới đây là đoạn tôi trả lời về thơ Trần Dần.



More...

Trả lời đài BBC về Lê Đạt

By phạm xuân nguyên

Nói chuyện với Lê Quỳnh chiều ngày 21-4 nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên ở Hà Nội cho biết đánh giá về đời thơ của Lê Đạt:


Lê Đạt (phải) và Dương Tường tại Văn Miếu

More...