Một trứng trăm trai (Tản Đà)

By phạm xuân nguyên

Cuộc giỗ trọng Vua Hùng năm nay vừa xong hôm qua. Tính về cả hội cả lễ thì cuộc này kéo dài mười ngày. Năm nay ngày giỗ Tổ đã là ngày cả nước được nghỉ làm việc. Nhưng quanh chuyện Quốc Tổ "quốc giỗ" (nghe mà giật mình nên phải nháy nháy) nghe ra còn nhiều chuyện phải nghĩ suy khoa học và lịch sử và nhiều việc phải đắn đo cân nhắc. Xin đưa lại đây một bài thơ của thi sĩ núi Tản sông Đà viết gần bảy mươi lăm năm trước (khi ấy ông 47 tuổi) để chư vị đọc và thấy ra một cách nhìn về lịch sử tổ tiên giống nòi ta của một nhà nho đáng kính buổi giao thời Đông Tây nửa đầu thế kỷ XX.


More...

Em soi gương

By phạm xuân nguyên

 

Tác giả bài thơ này là anh Tòng Văn Hân (xem ảnh) dân tộc Thái sinh 1972. Tôi gặp anh năm 2004 dịp kỷ niệm 50 chiến thắng Điện Biên Phủ tại nhà anh ở đội 8 bản Liếng Noong Luống huyện Điện Biên tỉnh Điện Biên Phủ. Dịp đó tôi đi cùng đoàn phóng viên của Ban văn nghệ Đài truyền hình Việt Nam làm phim. Tình cờ chúng tôi vào bản đến nhà anh để tìm cảnh quay. Tình cờ chúng tôi biết anh có làm thơ. Nghe anh đọc bài thơ này tôi thấy thích và đã nhờ anh chép lại một bản bằng cả tiếng Việt và phiên âm tiếng Thái làm kỷ niệm. Theo tôi đây là một bài thơ hay đáng có mặt trong nhiều tập thơ. Nhân ngày thơ Việt Nam 2010 (Rằm Giêng Canh Dần) tôi mời các bạn cùng thưởng thức bài thơ hay này.

More...

Trường Sa hành (Tô Thùy Yên)

By phạm xuân nguyên



Tô Thùy Yên tên thật là Đinh Thành Tiên sinh năm 1938 tại Gò Vấp Gia Định  học qua Petrus Ký và Đại Học Văn Khoa Sài Gòn cấp bậc Thiếu Tá trong quân đội Miền Nam trước 1975. Sau 1975 ông đã bị giam giữ cải tạo hơn mười năm. Hiện ông sống tại Houston (Mỹ).

Tô Thùy Yên Mai Thảo Thanh Tâm Tuyền cùng với các họa sĩ Duy Thanh Ngọc Dũng là những người nòng cốt của nhóm Sáng Tạo. Một nhóm sáng tác đã từng được biết đến với phong trào khai sinh  "Thơ Tự Do" trên văn đàn Miền Nam vào thập niên 1960. Cả hai tập thơ Tuyển Tập Thơ Thùy Yên (1995) và Thắp Tạ (2004) đều được xuất bản ở Mỹ sau khi ông đến định cư ở quốc gia này vào năm 1993.

Bài thơ Trường Sa hành Tô Thùy Yên viết tháng 3/1974 chắc là sau một chuyến hành quân công vụ của ông ra vùng đảo này. Xin nhớ là hai tháng trước thời điểm bài thơ ra đời Trung Quốc đã cho quân đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa (19/1/1974). Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa khi đó đã điều quân đội ra đánh trả. Máu binh lính Việt Nam đã đổ xuống trên vùng biển vùng đảo của tổ quốc để quyết giữ trọn vẹn giang sơn bờ cõi Việt Nam. 

More...

Cho một ngày sinh (E. Evtushenko)

By phạm xuân nguyên


(Chân dung do họa sĩ Đinh Quang Tỉnh vẽ)

More...

Thần chiến thắng (Chế Lan Viên)

By phạm xuân nguyên

Bài thơ này nhà thơ Chế Lan Viên (1920 - 1989) viết vào năm 1979 khi cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra. Giọng thơ Chế ở đây vẫn suy lý hùng ca như những "bài thơ đánh giặc" khác của ông. Nhưng có những đoạn thơ trong bài trữ tình đến đau ruột xót lòng ngay ở thời điểm sự kiện vừa xảy ra và đến nay sau 30 năm cuộc chiến ấy chúng vẫn lay động tâm can và thức tỉnh ý thức người đọc. Mời mọi người cùng đọc và đồng cảm tiếng thơ này của Chế Lan Viên.

More...

"Trái tim biết đỏ mặt"

By phạm xuân nguyên

 
Đọc lại những bài thơ của một người bạn văn chương đã từng những lúc cùng nhau lang thang trên phố hè Hà Nội đầu những năm 1990 một người thơ nữ giọng khàn uống rượu hút thuốc được nói năng mạnh bạo nhưng giấu tận bên trong của cái vẻ ngoài như ngang tàng ấy là một trái tim thường hay đỏ mặt trước tình yêu. Không biết ở trong trại giam Nguyễn Việt Chiến có hay tin Thảo Phương đã mất. Đôi thi sĩ này chợt có lúc đã tiến tới rất gần một cuộc chung sống. Nhưng vào một sáng hè thu của một năm nào đó thập niên cuối thế kỷ trước khi chiếc xe chuẩn bị chuyển bánh rời Hà Nội chàng thi sĩ rồi ra sẽ rất cứng cỏi trước tòa đã chùn chân trước một viễn cảnh bất định của một mái ấm gia đình mới ở phương Nam. "Ta cũng nòi tình thương người đồng điệu" xin mượn câu này của danh sĩ Chu Mạnh Trinh để tiếc thương Thảo Phương (1949 - 2008) và chia sẻ cùng Nguyễn Việt Chiến trong niềm đồng cảm của một giống người đã trót đa mang buồn vui con người làm hành lý cuộc đời mình.




More...

Nhật ký một nhà báo (Nguyễn Việt Chiến)

By phạm xuân nguyên

Nguyễn Việt Chiến đã bị kết án nặng nhất - 2 năm tù giam. Vì anh nghĩ mình không làm gì nên tội. Vì hội đồng xét xử cho anh là ngoan cố không chịu nhận tội. Ngòi bút nhà báo của anh đã phải tạm dừng. Nhưng ngòi bút nhà thơ của anh tôi tin đồng nghiệp tin độc giả tin sẽ không bao giờ ngừng. Chia sẻ cùng anh trong tháng ngày hoạn nạn này xin hãy đọc bài thơ của anh viết từ một ngày báo chí cách mạng Việt Nam để ngấm và ngẫm cùng anh và với anh.


More...

Thơ Lưu Quang Vũ (di cảo 1972 - 1975)

By phạm xuân nguyên

 

mai đây bão táp lùi xa

những lớp người sau bình tâm nhìn lại

gọi chúng tôi là những người vĩ đại

hay chỉ là những thế hệ đáng thương?

sẽ xuýt xoa thán phục biết ơn

hay kinh hãi trước bạo tàn bắn giết?


More...

Ôi cánh đồng quê

By phạm xuân nguyên

Bài thơ của nhà thơ Trịnh Hoài Giang. Bản dưới đây có thể là một dị bản do truyền tụng qua nhiều người. Nghe câu dự án mà đau đớn lòng... Bài thơ nóng hổi tính thời sự khi ta biết rằng việc « mở rộng địa giới thủ đô » không còn là dự án mà đã được Quốc hội « nhất trí thông qua ». (Theo Forum).


More...

Nhớ Nguyễn Đ. (Nguyễn Khoa Điềm)

By phạm xuân nguyên

Nguyễn Đính (Trần Vàng Sao) và Nguyễn Khoa Điềm là hai người bạn từ nhỏ. Lớn lên hai người đều đi theo cách mạng. Nhưng đường đời thân phận của hai ông khác nhau. Sau 1975 một người lên dần quyền cao chức trọng (ông Điềm) một người sống kiếp thường dân (ông Đính). Nhưng hai ông vẫn là bạn nhau. Bây giờ họ vẫn là bạn nhau khi đều là dân lại ở bên nhau tại làng Vỹ Dạ (Huế). Bài thơ này hình như là (không biết có đúng không?) ông Điềm viết về/cho ông Đính nó ở trong tập "Cõi lặng" (2007) tập thơ thứ nhất của Nguyễn Khoa Điềm khi "hết quan hoàn dân".

More...