Về nhà trước buổi sáng (Lynda Van Devanter)

By phạm xuân nguyên

Ngày 8 tháng 6 năm 1969 một nữ y tá Mỹ trẻ trung yêu nước vừa xong khóa đào tạo cơ bản đã bị đưa sang Việt Nam để làm nghĩa vụ trong một năm với cấp bậc thiếu úy. Cô gái đó có tên là Lynda Van Devanter. Làm việc tại một bệnh viện dã chiến ở tỉnh Pleiku sát biên giới Campuchia Lynda Van Devanter đã bị quẳng vào một thế giới ác mộng của cuộc chiến khốc liệt và những trận pháo kích bằng cối hàng đêm của máu me và những bao đựng xác của sự dũng cảm bất chợt và nỗi cô đơn khủng khiếp của cái nóng oi bức ngột ngạt và sự kiệt sức rã rời. Điều tệ hại nhất là những bộ mặt hoang mang rũ rượi của các thanh niên Mỹ. Một năm sống như vậy đã tước mất của Lynda Van Devanter tuổi trẻ lòng yêu nước sự ngây thơ - và cả tương lai nữa.
          Chiến tranh kết thúc Lynda trở về nhà. Chẳng bao lâu chị hiểu ra rằng cơn ác mộng chỉ mới bắt đầu. Bạn bè và gia đình chị sống trong thanh bình không thể hiểu được và không muốn biết tất cả những gì chị đã trải qua ở Việt Nam thời chiến tranh. Suốt mười mấy năm liền chị một mình vật lộn với địa ngục của mình cho đến lúc nhận ra rằng còn vô số các cựu binh Việt Nam khác cũng như chị không bao giờ có thể quên được quá khứ... Và Lynda Van Devanter bắt đầu hành động: chị làm giám đốc tổ chức nữ cựu binh chiến tranh Việt Nam tư vấn cho các cựu binh khác đi nói chuyện thảo luận về chiến tranh khắp nước Mỹ viết bài đăng báo viết sách. Cuốn sách đầu tay của Lynda Van Devanter nhan đề Mọi điều chúng tôi đã trải (Evering We Had) có tiếng vang lớn thuộc hàng sách bán chạy. Tác phẩm Về nhà trước buổi sáng (Home Before Morning 1983) là cuốn sách thứ hai của chị (với sự cộng tác của Christophe Morgan). Báo Business Week đánh giá: "Câu chuyện của chị  đáng được coi trọng và đã đưa lại cái nhìn về một thế giới khác của nước Mỹ mà đến hiện giờ vẫn thường bị lờ đi". Dưới đây là lời nói đầu và chương vĩ thanh của tác phẩm này.


More...

Minh bạch lịch sử

By phạm xuân nguyên


More...

Lại không được nhập cảnh vào Việt Nam (Nguyễn Hưng Quốc)

By phạm xuân nguyên

 

Tiến Sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn tức Nhà Phê bình Văn học Nguyễn Hưng Quốc sinh ngày 29/10/1957 tại Quảng Nam miền Trung VN; đậu Tú Tài 2 vào năm 1975 tốt nghiệp Thủ khoa trường Sư phạm và dạy học tại Sài Gòn. Ông vượt biển đến trại tị nạn Nam Dương vào năm 1985 được định cư tại Pháp ông qua Úc vào năm 1991. Ông đậu bằng Tiến sĩ Lý thuyết Văn học tại Đại học Victoria thành phố Melbourne Úc châu.

Hiện nay ông là Giáo sư tại đây. Trường này mở nhiều lớp tiếng Việt và văn hóa Việt với các trình độ khác nhau.Ngoài các lớp tiếng Việt ở bậc Cử Nhân đại học này còn thu nhận sinh viên và nghiên cứu sinh các cấp Honours (1 năm) Master (2 năm) và Ph.D. (3 năm) về Việt học. Ở cấp Honours (dành cho những người đã học xong chương trình Cử Nhân) sinh viên có thể viết luận văn tốt nghiệp bằng tiếng Việt. Tất cả các cấp này đều do TS Nguyễn Ngọc Tuấn phụ trách điều hành và giảng dạy với chức vụ Chủ nhiệm (co-ordinator) Khoa Việt Học.

Ông đã xuất bản các sách:

Tìm hiểu nghệ thuật thơ Việt Nam (1988)

Nghĩ về thơ  (1989)

Văn học Việt Nam dưới chế độ cộng sản (1991 & 1996)

Võ Phiến (1996)

Thơ v.v... và v.v...(1996)

Văn học Việt Nam từ điểm nhìn h(ậu h)iện đại (2000)

Văn hoá văn chương Việt Nam (2002

Sống với chữ (2004)

Thơ Con Cóc và những vấn đề khác (2006)

Mấy vấn đề phê bình và lý thuyết văn học (2007)

More...

Như Edith Piaf hát (Dương Tường)

By phạm xuân nguyên


(Dương Tường và Albert Clavier - Paris 2008)

Tháng 11/2008 tôi có dịp trở lại Pháp lần thứ tư. Chuyến đi này ngoài việc dự sinh nhật đầy hai năm bé Võ Tiểu Lang con gái nhà thơ Võ Văn Thận và Mme Lý Hồng Ngọc với tư cách là cha đỡ đầu tôi còn có một mục đích khác: thăm người bạn cố tri Albert Clavier. Câu chuyện hai người bạn già chúng tôi tìm lại được nhau sau hơn bốn mươi năm biệt vô âm tín hàm chứa nhiều điều mang dấu ấn của một thời đầy biến động.

More...

Tiếng nào được dịch nhiều nhất?

By phạm xuân nguyên


More...

Thần chiến thắng (Chế Lan Viên)

By phạm xuân nguyên

Bài thơ này nhà thơ Chế Lan Viên (1920 - 1989) viết vào năm 1979 khi cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra. Giọng thơ Chế ở đây vẫn suy lý hùng ca như những "bài thơ đánh giặc" khác của ông. Nhưng có những đoạn thơ trong bài trữ tình đến đau ruột xót lòng ngay ở thời điểm sự kiện vừa xảy ra và đến nay sau 30 năm cuộc chiến ấy chúng vẫn lay động tâm can và thức tỉnh ý thức người đọc. Mời mọi người cùng đọc và đồng cảm tiếng thơ này của Chế Lan Viên.

More...

Ngẫu hứng ở Bắc Kinh (Allen Ginsberg)

By phạm xuân nguyên


 

Allen Ginsberg sinh ngày 3/6/1926 tại Newark New Jersey là con của Naomi Levi Ginsberg một phụ nữ Nga gốc Do Thái và Louis Ginsberg một nhà thơ có uy tín ở địa phương. Allen Ginsberg học Đại học Columbia. Bước ngoặt trong đời chàng sinh viên đang mơ ước trở thành luật gia chuyên về luật lao động là khi ông gặp Jack Kerouack và Williams S. Burroughs những nhà văn về sau sẽ trở thành nòng cốt của phong trào Beat. Tốt nghiệp đại học năm 1948 ông làm rất nhiều nghề: thủy thủ thợ nhà in rửa bát điểm sách nhân viên tiếp thị... Năm 1950 Allen Ginsberg đến San Francisco ở đó ông gặp các nhà thơ Kenneth Rexroth Gary Snyder Lawrence Ferlinghetti.

Ngày 13 tháng 10 năm 1955 Ginsberg đọc bài thơ dài Tiếng tru (Howl) tại Gallery Six ở San Fransisco trước một cử tọa cuồng nhiệt. Bài thơ được Hiệu sách City Lights (Đèn Thành phố) của Ferlinghetti xuất bản năm 1956 đã bị ra tòa với tội danh "văn hóa phẩm bẩn thỉu" nhưng kết quả là trắng án. Bài thơ này được dịch ra 23 thứ tiếng trên thế giới. Howl và những bài thơ sau đó của Ginsberg thể hiện sự ảnh hưởng của thơ cổ Ấn Độ các nhà thơ siêu thực Pháp nhà thơ Anh thế kỷ XIX William Blake và các nhà thơ Mỹ Walt Whitman William Carlos Williams...

Ginsberg đã làm thay đổi giọng thơ Mỹ và trở thành bộ mặt trung tâm của trào lưu phản - văn hóa những năm 60. Trong thời nhiễu loạn ấy giới trẻ Mỹ đã coi ông như người dẫn đường tinh thần một Đạo sư của những kẻ "rời bỏ". Ông cũng tham gia những cuộc phản đối chính trị và đưa tinh thần ấy vào thơ (đòi quyền tự do quyền của những kẻ yếu - nhất là những người đồng tính luyến ái chống nhà nước cảnh sát Mỹ chống chiến tranh Việt Nam và bom hạt nhân)

Allen Ginsberg đã được bầu vào Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Văn chương Mỹ. Ông mất ngày 5/4/1997 tại New York City vì bệnh ung thư gan.


More...

Văn học Việt Nam 2008

By phạm xuân nguyên

Đây là bài tôi trả lời tạp chí Sông Lam (Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Nghệ An) số xuân Kỷ Sửu 2009. Việc nhìn lại tình hình văn học qua một năm là việc thường làm của tôi với tư cách một người làm nghiên cứu phê bình văn học Việt Nam hiện đại. Bài in ra từ tết đến nay chưa thấy phản hồi gì. Sáng nay (5/3/2009) tôi đến cơ quan (Viện Văn học) thì được hay tin trong cuộc họp của Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật trung ương (diễn ra từ hôm qua 4/3/2009) bài phỏng vấn này của tôi trên tạp chí Sông Lam đã được photocopy ra để nhắc nhở phê bình. Tôi lại được cho hay ông Viện trưởng Viện Văn học (một thành viên của Hội đồng) đã phát biểu ngay tại chỗ đó là ý kiến riêng của PXN chứ không phải nhân danh Viện nên ông sẽ không đánh giá nhận xét gì. (Ông "sếp" của tôi trong việc này rất được. Cũng tại một phiên họp của Hội đồng này năm ngoái khi nghe một tướng công an nhắc tên tôi và một người nữa ở cơ quan như là đối tượng cần chú ý ông đã bày tỏ ngay chính kiến bảo vệ cán bộ của mình). Tôi chẳng biết bài phỏng vấn của tôi có gì nghiêm trọng mà "được" soi xét ở cấp như vậy. Thôi thì đưa lên mạng cho mọi người đọc và tùy mọi người xem xét.

More...

Trường học Việt Nam giữa Biển Hồ (Campuchia)

By phạm xuân nguyên

Sau khi dự đám cưới Hồng Ánh - Thanh Sơn tôi ở lại Sài Gòn thêm một tuần vừa lo đôi ba công việc vừa làm một chuyến du lịch Campuchia. Đền đài quần thể Angkor Wat khiến tôi cũng như bao du khách đã và sẽ đến đất nước này kinh ngạc thán phục để rồi ngẩn ngơ trước câu hỏi khó giải đáp: đấy là người làm hay trời làm? Nhưng trong chuyến đi này có một cảnh tượng khác làm tôi xúc động và thương cảm. Đó là một trường học Việt Nam giữa Biển Hồ cho con em những người Việt nghèo sinh sống trên mặt nước ở xứ người.

More...

Cứ đến tết là tôi muốn bỏ nhà đi (Dư Thị Hoàn)

By phạm xuân nguyên

Gửi các bạn đồng nghiệp yêu mến
Những tưởng đó là chuyện riêng tư của gia tộc mà tôi đã dấu kín bấy lâu..
Nhưng giờ đây (năm nay) thấy trên nhiều trang mạng đình đám quá về cuộc chiến Việt Nam và Trung Quốc 30 năm đã qua... Khi đó tôi phát hiện ra là các bài báo bài văn bài thơ dày công khai thác rặt một thiên hướng: về ĐÁNH TRẬN ĐÁNH TRẬN và ĐÁNH TRẬN của hai phía (Việt và Trung) mà không hề có bài nào đoạn nào dòng nào nhắc đến những số phận CHỊU TRẬN CHỊU TRẬN VÀ CHỊU TRẬN của cả hai phía... (ngoài cuộc ghi âm trả lời phỏng vấn đài BBC của ông Phùng Thái Bình người Hoa sinh sống ở Hải Phòng trước khi di cư sang London). Nếu tôi tiếp tục im lặng nữa là tội lỗi là mắc nợ! Không còn cách lựa chọn nào nữa tôi sẽ kể các bạn nghe lần lượt về những câu chuyện của một dòng người lê lết khắp lục địa trên đôi chân bị ruồng bỏ... của cả hai phía! Và bắt đầu từ biến cố của gia đình. Bài đính kèm này tôi đã gửi trannhương.com và đề nghị lên trang vào ngày 17/2/2009 mang ý nghĩa lịch sử đó nhưng không thấy chủ nhân của webs ấy hưởng ứng. Nay tôi mail cho các bạn mong được sự chia sẻ. Thành thật cảm ơn các bạn yêu quý!
Dư Thị Hoàn

Ảnh: Một gia đình người Hoa ở Chợ Lớn

More...